
ေကာင္းႏိုးရာရာစာသားမ်ား၊မွ တ္သားလိုက္နာက်င့္သုံးဖြယ္ရ ာစကားစုမ်ားကိုအခ်ဳိ႕ေသာဆို င္မ်ား၊အိမ္၏ဧည့္ခန္းမ်ားတြ င္ကပ္ထား(သုိ႔)ခ်ိတ္ဆြဲထားတ တ္ ၾကပါသည္။ထိုစာသားမ်ားသည္စိတ ္ဓာတ္ခြန္အားကိုျဖစ္ေစသလုိ၊ အသိတရားမ်ားကိုလည္းတိုးပြား ေစပါသည္။ပညာေရး၊လူမႈေရး၊စီး ပြားေရး၊ဘာသာေရး စသည္ျဖင့္ဘက္ေပါင္းစုံအတြက္ အသိဥာဏ္ရေစမည့္စာသားမ်ားရိွ သလုိ၊မိဘမ်ား၏ေက်းဇူးကိုသိတ တ္ေအာင္ ေဖာ္ညႊန္းထားေသာစာသားမ်ား၊ ေန၀င္ခ်ိန္ ဘ၀မ်ားကိုစာနာသတိျပဳမိေစမည္ ့စာသားမ်ားရိွပါသည္။မေမွ်ာ္ မွန္းႏိုင္ေသာအေၾကာင္း၊အက်ဳ ိးတရားမ်ားေၾကာင့္သာအခ်ဳိ႕ေ သာသူမ်ားသည္အသက္ အရြယ္ႀကီးသည့္အခ်ိန္အထိမေနရ ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ပုံမွန္ဘ၀ခရ ီးလမ္းမွာ ေတာ့လူငယ္မွသည္လူႀကီး၊ထိုမွ တစ္ဆင့္သက္ႀကီးရြယ္အိုအျဖစ္ ရွင္သန္ ေနထိုင္ၾကရပါသည္။ႏိုင္ငံတို င္း၊ၿမိဳ႕တိုင္းတြင္ဘ၀အေထြေ ထြ၊အရြယ္အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာလူမ် ားစြာတုိ႔ရွင္သန္ ေနထိုင္သြားလာလႈပ္ရွားေနၾကရ ာ ထုိသူတို႔၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာကိုသက္ဆို င္ရာႏိုင္ငံမ်ားမွအစိုးရမ်ာ းကနည္းလမ္းမ်ဳိးစုံျဖင့္အစြ မ္းရိွသေရြ႕ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရ ြက္ေပးေနၾကပါသည္။အရပ္ဖက္အဖြ ဲ႕ အစည္းမ်ားမွလည္းသက္ႀကီးရြယ္ အိုမ်ားကိုကူညီေစာင့္ေရွာက္ ေပးၾကပါ သည္။လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ပရ ဟိတလုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ကိုင္မႈ မ်ားျပားလာ ေသာအခါအားကိုးရာမဲ့ေသာအဘိုး ၊အဘြားမ်ားအေျခအေနတစ္ခုအထိ အဆင္ေျပၾကပါသည္။ခုိကုိးရာမဲ ့သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားအတြက္သာ မဟုတ္ဘဲ အျခားေသာအဘိုး၊အဘြားမ်ား၏ ေနထိုင္မႈပုံစံမ်ားအဆင္ေျပေ စရန္ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းမ်ဳိးလည္း ရိွပါသည္။
သြားလာေရးစနစ္တြင္သက္ႀကီးရြ ယ္အိုမ်ားအဆင္ေျပမႈရိွေစရန္ ဦးစားေပး ထိုင္ခုံမ်ားထားရိွေပးထားၾက ပါသည္။Bus စီးသည့္အခါသီးသန္႔ ထိုင္ခုံမ်ား ထားရိွေပးသလုိ၊ ေျမေအာက္ရထားမ်ားစီးသည့္အခါ တြင္လည္းအ၀င္၊ အထြက္တံခါးေပါက္မ်ားႏွင့္နီ းေသာေနရာမ်ားတြင္သက္ႀကီးရြယ ္အုိမ်ား၊ ကိုယ္၀န္သည္မ်ား၊မသန္စြမ္းမ ်ားထိုင္ႏိုင္ရန္စီစဥ္ေပးထာ းၾကပါသည္။ကား ေပၚသုိ႔အတက္၊အဆင္းအဆင္ေျပေစ ရန္လည္းေရြ႕လ်ားမတင္စက္ အေသးစားမ်ားတပ္ဆင္အသုံးျပဳၾ ကပါသည္။ ေျမေအာက္ရထားမ်ားစီးနင္း သည့္အခါလူၾကပ္ခ်ိန္တြင္ရထား ေပၚလုိက္ပါႏိုင္ေရးအရင္ႀကိဳ းစားတတ္ၾက ပါသည္။ထုိ႔ေၾကာင့္လူစီးမ်ား ခ်ိန္တြင္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေစရန္ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ထမ္းမ်ားက ေစာင့္ၾကည့္ေျဖရွင္းၾကပါသည္ ။သြားလာရသည့္ ဘူတာအကြာအေ၀းေပၚမူတည္၍ထိုင္ ခုံေနရာသည္လည္းတစ္ခါတေလ အေရးပါပါသည္။သက္ႀကီးသူမ်ားအ တြက္သတ္မွတ္ေပးထားသည့္ထိုင္ ခုံမ်ားလြတ္ေနပါက၀င္ေရာက္ထိ ုင္တတ္ၾကၿပီး၊အခ်ဳိ႕မွာစမတ္ ဖုန္းသုံးျခင္း၊အိပ္ငိုက္ ျခင္းမ်ားျဖစ္ၿပီးေနရာဖယ္ေပ းရမည္ကိုမသိရိွျခင္းမ်ဳိးလည ္း ျဖစ္တတ္ပါ သည္။အေျခအေနအရလူႀကီးမ်ားမွ ေနရာမဖယ္ခိုင္းတတ္ၾကပါဘူး။ထ ို အတြက္နည္းပညာျဖင့္သတိေပးႏို င္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ေနပါသည္။အာ ရွတိုက္မွအင္အားႀကီးႏိုင္ငံ တစ္ခုသည္ဆင္ဆာစနစ္ပါရိွေသာက တ္ျပားမ်ားကို ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊သက္ႀကီးရ ြယ္အိုမ်ားအတြက္ထုတ္လုပ္ေပး မွာျဖစ္ပါ သည္။ကားမ်ား၊ရထားမ်ားတြင္ရိ ွေသာသတ္မွတ္ထိုင္ခုံမ်ားအနီ းတြင္လည္း ဆင္ဆာစနစ္မ်ားတပ္ဆင္ထားမွာျ ဖစ္ကာ၊ ေနရာဖယ္ေပးရမည့္သူေရာက္ရိွ လာပါကဆင္ဆာခ်င္းခ်ိတ္ဆက္မိၿ ပီးအခ်က္ေပးသံျမည္မွာျဖစ္ပါ သည္။ ထုိအခါေနရာဖယ္ေပးဖို႔သတိရမွ ာျဖစ္ပါသည္။အသက္ႀကီးေပမယ့္ မပ်က္စီး ေသးဘူးဆုိသည့္စကားအတိုင္းအခ ်ဳိ႕ေသာသက္ႀကီးသူမ်ားသည္အစု ိးရ လုပ္ငန္းမ်ား(သို႔)ပုဂၢလိကလ ုပ္ငန္းမ်ားမွအနားယူေပမယ့္က ိုယ္တတ္ ႏိုင္သည့္အလုပ္တုိ႔ကိုလုပ္က ိုင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကဆဲျဖစ္ပါသ ည္။ရြယ္တူခ်င္း စုၿပီးရပ္ကြက္ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးလ ုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ျခင္းရ ိွသလုိ၊တစ္ႏိုင္တစ္ပုိင္လုပ ္ငန္းမ်ားလုပ္ျခင္းလည္းရိွပ ါသည္။အခ်ဳိ႕ ေသာလူႀကီးမ်ားကေတာ့ အေပါင္းအသင္းမမ်ားၾကပါဘူး။ထ ုိသူမ်ားတစ္ေန႔တာကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ျဖင့္ျဖတ္သန္းေနထိုင္ႏိုင္ေ စရန္လည္းသက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား ကိုတစ္ေန႔တာ(သုိ႔)အခ်ိန္ပို င္းေစာင့္ေရွာက္ေပးသည့္ ေနရာမ်ားရိွပါသည္။အခ်ဳိ႕ေသာ သူမ်ား ကေတာ့ေရာဂါေ၀ဒနာမ်ားခံစားေန ၾကရပါသည္။ထုိ႔ေၾကာင့္ဆရာ၀န္ ၊ ေဆးခန္းမ်ားနဲ႔ဆက္သြယ္မႈပို ျပဳၾကရပါသည္။တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕တြင္ လည္းသက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ား၏လႈပ ္ရွားမႈမ်ားကိုနည္းပညာစနစ္မ ်ားျဖင့္ ေလ့လာမွတ္သားၿပီးပိုမိုေထာက ္ပ့ံကူညီႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။
သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားကားစီးနင ္းေသာအခါ၊ ေစ်း၀ယ္သည့္အခါအသုံးျပဳသည့္ ကတ္မ်ားေပၚအေျခခံ၍အခ်က္အလက္ မ်ားစုေဆာင္းရယူျခင္းျဖစ္ပါ သည္။ လူဦးေရမ်ားျပားေသာၿမိဳ႕ျပမ ်ားထဲတြင္တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွၿမိ ဳ႕ႀကီးမ်ားလည္းပါ၀င္ပါသည္။တ ိုးပြားလာေသာလူဦးေရမ်ားထဲတ ြင္ပ်မ္းမွ်အသက္၆၀ႏွစ္ျဖင့္ သတ္မွတ္ထားေသာလူႀကီးပုိင္းအ ေရအတြက္သည္ခန္႔မွန္းေျခ3mil lion နီးပါး ရိွပါသည္။တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္န ည္းပညာစနစ္ပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္၍ ကန္႔သတ္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈရိွရာအခုကဲ့သုိ ႔ေသာလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားနဲ႔ပတ္သ က္၍Premier Li Keqiang ကဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မယ့္စီမံက ိန္းအသစ္အတြက္အစပ်ဳိးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းမွတ္ခ်က္ျပဳပါသည ္။ထုိသုိ႔သက္ရြယ္ႀကီးသူမ်ား နဲ႔ သက္ဆိုင္ သည့္အခ်က္အလက္မ်ားရယူရျခင္း မွာ ေနာင္အနာဂတ္တြင္မည္သုိ႔ေသာ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားထပ္မံလုိအပ္မ ည္ဆုိသည္ကိုခန္႔မွန္းရန္အတြ က္လည္းျဖစ္ပါသည္။ထုိသုိ႔ႀကိ ဳတင္ျပင္ဆင္ထားျခင္းသည္ဘ႑ာေ ရးဆိုင္ရာေငြေၾကးက႑အတြက္လည္ းထိုက္သင့္သေလာက္အဆင္ေျပေစပ ါသည္။Beijing Community Service Association ၏vice president ျဖစ္သူBai Qiang က
“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အခုေကာက္ယူသည ့္အခ်က္အလက္အားလုံးထဲတြင္ ပန္းၿခံ သုိ႔သြားလည္ျခင္း၊အမ်ားျပည္ သူသုံးသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးယာဥ ္မ်ားစီးနင္း ျခင္း၊ ေစ်း၀ယ္ျခင္းကိစၥရပ္မ်ားစသျ ဖင့္အားလုံးပါ၀င္ပါတယ္။ အသက္ႀကီး သူမ်ားမည္သည့္အခ်ိန္တြင္သြာ းလာမႈနည္းပါးသြားသည္၊ဘယ္အခ် ိန္မွာ လႈပ္ရွားမႈေႏွးေကြးေစသည္ဆုိ တာကိုခန္႔မွန္းႏိုင္ေစဖို႔အ ဆိုပါအခ်က္အလက္မ်ားကကူညီႏို င္ပါတယ္” ဟုေျပာပါသည္။အခ်က္အလက္မ်ားအ ရသက္ႀကီး တစ္ေယာက္အေနျဖင့္ပန္းၿခံသုိ ႔သြားမႈနည္းလာျခင္း၊ကားစီးမ ႈနည္းလာျခင္း ျဖစ္လာပါကဆက္စပ္ပတ္သက္ေသာအေ ၾကာင္းအရာမ်ားကိုစဥ္းစား၍အဆ င္ေျပညီညြတ္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ရ မွာျဖစ္ပါသည္။
ပန္းၿခံမ်ားပိုမိုအဆင့္ျမႇင ့္ရန္လို၊မလို ေစာင့္ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ာ းတိုးျမႇင့္ ရန္လို၊မလုိကိုသုံးသပ္ၾကရပါ မည္။နည္းပညာနဲ႔အခ်က္အလက္မ်ာ းစုေဆာင္း ရယူသည့္အခါအခြင့္အေရးခ်ဳိးေ ဖာက္ခံရျခင္းမ်ဳိး၊ဟက္ကာမ်ာ း၏ရန္ျပဳျခင္းခံရျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္တတ္ပါသည္။ကတ္အသုံးျပဳေသ ာသက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားကေတာ့သူ တို႔၏အခြင့္အေရးဆုံး႐ႈံးရမွ ာကိုစိုးရိမ္မႈမရိွေၾကာင္း၊ အဆုိပါအစီအစဥ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းကိုပင္ ေက်နပ္ေၾကာင္းေတြ႕ဆုံေမးျမန ္းျခင္း အစီအစဥ္မ်ားတြင္မွတ္ခ်က္ျပဳ ေျပာဆုိထားပါသည္။“အဘြားကေတာ ့စိုးရိမ္ စိတ္မရိွပါဘူး။အသက္ႀကီးသူေတ ြဆီမွာလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္မရိွပါ ဘူး”ဟု ေစ်း၀ယ္ စင္တာအေသးတစ္ခုတြင္ကတ္နဲ႔ ေပါင္မုန္႔၀ယ္ေနေသာအသက္၈၄ႏွ စ္ အရြယ္Liu Huizhen ကေျပာပါသည္။နည္းပညာစနစ္သုံး ကတ္မ်ားရိွျခင္း သည္ သက္ရြယ္ႀကီးသူမ်ားအတြက္ကိစၥ မ်ားစြာတြင္ပိုမိုအဆင္ေျပေစ ပါသည္။ ေငြစကၠဴသုံးျခင္းထက္ပိုမိုလ ြယ္ကူေစပါသည္။“လူႀကီးမ်ားအတ ြက္အေၾကြမ်ား၊ ေငြစကၠဴမ်ားကို ေရတြက္သုံးရျခင္းဟာအခက္အခဲျ ဖစ္ေစပါတယ္။ အခုေတာ့ ကတ္ကိုသက္ဆိုင္ရာစက္အနီးမွာ ကပ္ျခင္း (သို႔)ပြတ္ဆြဲျခင္းျဖင့္ လြယ္ကူစြာ သုံးႏိုင္ပါတယ္”ဟုLiu ကေျပာပါသည္။ကတ္ကိုအသုံးျပဳျ ခင္းသည္ ေငြစကၠဴ နဲ႔ပတ္သက္ေသာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားမွလည္းအထိုက္ အေလ်ာက္ကင္းလြတ္ ေစပါသည္။အဆိုပါကတ္မ်ားသည္ID သေဘာမ်ဳိးလည္းျဖစ္ကာ၊သြားလာ ေရးစနစ္ႏွင့္ပန္းၿခံသုိ႔၀င္ ေရာက္ရာတြင္အခမဲ့အျဖစ္အသုံး ျပဳႏိုင္ပါသည္။အစုိးရမွအဘို း၊အဘြားမ်ားအတြက္ကတ္ထဲသုိ႔လ စဥ္ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ေပးပါေသး သည္။ကတ္ကိုအသုံးျပဳ၍လည္းဘဏ္ မ်ားနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္၍ ေငြေၾကးလႊဲေျပာင္း ျခင္းျပဳႏိုင္ပါေသးသည္။Shan ghai ၿမိဳ႕မွာေတာ့အသက္၆၅ႏွစ္အရြယ ္ လူႀကီးမ်ားအတြက္သတ္မွတ္ထားေ သာကတ္မ်ားသည္စားေသာက္ဆိုင္မ ်ားတြင္သုံးပါကေလွ်ာ့ေစ်းရရ ိွႏိုင္ၿပီး၊သယ္ယူပို႔ေဆာင္ ေရးစနစ္အတြက္လည္း အခမဲ့သုံးႏိုင္ပါသည္။
အခ်က္အလက္စုေဆာင္းမႈျပဳလုပ္ သည့္လုပ္ငန္းစဥ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္သည္အေမရိကန္၊ၿဗိတိန္ႏွ င့္ဂ်ာမနီတို႔ထက္ ေနာက္က်ေၾကာင္း တ႐ုတ္ရိွThe Boston Consulting Group ၏MD ျဖစ္သူZhang Yue မွတ္ခ်က္ျပဳပါသည္။“အစိုးရပိ ုင္းကကူညီေပးမွသာထိေရာက္ေသာ လုပ္ငန္း စဥ္မ်ားလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာျဖ စ္ပါတယ္။အခ်က္အလက္ပိုင္းလည္ းတိက်မွန္ကန္မွာျဖစ္ၿပီး၊ထပ ္တိုး၀န္ေဆာင္မႈပိုင္းနဲ႔ပတ ္သက္ၿပီးသက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္း ရွင္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ကာသက္ႀကီး ရြယ္အိုမ်ားအတြက္အထူးအခြင့္ အေရးမ်ားရရိွေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါ တယ္။ဥပမာ-ေစ်း၀ယ္သည့္အခါ၊ စားေသာက္ဆိုင္ တြင္စားသည့္အခါလူတန္းမစီရေအ ာင္၊ ေလွ်ာ့ေစ်းရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမ်ဳိးပါ”ဟ ုBai ကမွတ္ခ်က္ျပဳပါေသးသည္။အခ်ဳိ ႕ေသာ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားသည္အိမ္ျ ပင္ထြက္၊သြားလာမႈနည္းပါးၿပီ းေန႔စဥ္နီးပါး အိမ္ထဲမွာပင္အခ်ိန္ကုန္တတ္ၾ ကပါသည္။ထိုအခါကိုယ္နဲ႔စိတ္ပ ိုင္းဆိုင္ရာ ဆိုးက်ဳိးမ်ားျဖစ္ေပၚတတ္ပါသ ည္။အခ်ဳိ႕ေသာမိသားစု၀င္မ်ား ကေတာ့အဘိုး၊အဘြားမ်ားကူေဖာ္ ေလာင္ဖက္ရရိွေစရန္အေဖာ္သေဘာ မ်ဳိးအမ်ဳိးသား၊အမ်ဳိးသမီးင ယ္မ်ားငွားရမ္းခန္႔ထားၾကပါသ ည္။ေလာင္းကစား၀ိုင္းမ်ားသုိ ႔ သြားေရာက္၍ ေန႔စဥ္နီးပါးကစားေနသည့္သက္ႀ ကီးရြယ္အိုမ်ားလည္းရိွပါ သည္။မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစကာမူလူႀ ကီးမ်ားသည္သူတုိ႔၏ပညာႏွင့္အ ေတြ႕အႀကံဳ မ်ားကိုလူငယ္မ်ားအားသင္ၾကား ျပသ၊လက္ဆင့္ကမ္းေပးတတ္ၾကၿပီ း၊ႏုနယ္ပ်ဳိျမစ္သည့္လူငယ္၊လ ူရြယ္မ်ားသည္လည္းတစ္ခ်ိန္တြ င္အိုၾကရမည္ျဖစ္ရာအခ်ိန္ရိွ ခိုက္တြင္လုပ္သည့္လုပ္ထိုက္ ေသာေကာင္းမြန္သည့္အရာမ်ားကိ ု ျပဳမူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့မွသာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္အသက္အရြယ္ႀကီး ခ်ိန္တြင္ တည္တည္ ၿငိမ္ၿငိမ္ျဖင့္ဆည္းဆာခ်ိန္ ကိုကုန္ဆုံးႏိုင္မွာျဖစ္ပါသ ည္။
ျငိမ္းခ်မ္းတိုး
Mobile Guide Journal (Every Monday)
https://www.facebook.com/ officialmobileguidejournal
သြားလာေရးစနစ္တြင္သက္ႀကီးရြ
သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားကားစီးနင
“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အခုေကာက္ယူသည
ပန္းၿခံမ်ားပိုမိုအဆင့္ျမႇင
အခ်က္အလက္စုေဆာင္းမႈျပဳလုပ္
ျငိမ္းခ်မ္းတိုး
Mobile Guide Journal (Every Monday)
https://www.facebook.com/
www.pyaephyo.com